ګاونډي هېوادونه

تظاهرات اخیر در ایران که خاستگاه اولیه آن اعتراضات اقتصادی بازاریان به نوسانات ارزی و وضعیت معیشتی بود به سرعت به جنبشی گسترده با ماهیت سیاسی تبدیل شد. این تحول نشان‌دهنده عمق نارضایتی‌های ساختاری در جامعه ایران است؛ جایی که مطالبات معیشتی به دلیل ناکارآمدی مدیریت اقتصادی و فشارهای خارجی به سرعت به تقابل مستقیم با ساختار سیاسی حاکم منجر می‌شود.

په ایران کې وروستي لاریونونه، چې په پیل کې د اسعارو د بدلون او د ژوند خراب اقتصادی شرایطو په وړاندې د تجارانو لخوا د اقتصادي لاریونونو په توګه پیل شوي وو، په چټکۍ سره د سیاسي طبیعت سره په یوه پراخه غورځنګ بدل شول.

 پر وینزوېلا د متحده ایالاتو پوځي برید او د دغه هېواد د ولسمشر نیکولاس مادورو او د هغه د مېرمنې غیرقانوني نیونه، د نړیوالو حقوقو له نظره، د ملګرو ملتونو د منشور له بنسټیزو احکامو سره په ښکاره ټکر کې دي. دا اقدام د دولتونو د حاکمیت اصل، د زور د نه کارونې اصل، د نه مداخلې اصل، او همدارنګه د بشري او بشردوستانه نړیوالو حقوقو له اساسي قواعدو سرغړونه ګڼل کېږي. د موجودو حقوقي چوکاټونو له مخې، داسې هېڅ معتبر استثنا نه تر سترګو کېږي چې وکولای شي دا پوځي اقدام مشروع یا توجیه کړي.

پاکستان د اسلام په نوم رامنځته شوی او په دې برخه کې علماوو ډېر رول اداء کړی دی. سره له دې چې د پاکستان له رامنځته کېدو وروسته دين د پاکستان د حکومت بنسټيزه مرجع وګرځېده او د پاکستان د يو اسلامي دولت او يا د مسلمانانو د هېواد په نوم رامنځته شو او طبعي ده چې د يو اسلامي دولت په رامنځته کېدو سره به د هغې په واک کې تر ډېره ملايان وي ځکه هغوی د دين په اړه پوره پوهه لري او په اوايلو کې همداسې وشول، خو د وخت په تېرېدو سره په حکومتي چارو کې د علماوو رول کم او د ملکي او پوځي حکومت رول زيات شو.

هند ته د پوتین سفر د نړیوالو ستراتېژیکو بدلونونو په حساس پړاو کې ترسره شو، چې په کې د اوکراین جګړې، د لوېدیځو بندیزونو، د انرژۍ د نړیوال بازار بدلونونو، د ناټو پراختیا، او د یورېشیا نوې سیاسي معادلې شاملې دي. دغه سفر د هند او روسیې ترمنځ د اوږدمهاله ستراتېژیکو اړیکو د بیا ټینګښت لپاره مهم فرصت رامنځته کړ او څرګنده یې کړه چې دواړه هېوادونه د فشارونو او کړکېچونو په منځ کې د خپلواکو، متوازنو او دوه اړخیزو همکاریو د پاللو او پیاوړتیا اراده لري.

اگرچه تجارت افغانستان به مسیرهای ترانزیتی پاکستان وابسته است؛ اما در عین حال افغانستان می‌تواند با کمک دیگر کشورهای همسایه یا کشورهای منطقه که با امارت اسلامی روابط نزدیک دارند، نیازهای اقتصادی و تجاری خود را برآورده سازد. در این میان، نقش بندر چابهار و مسیر شمال یا آسیای مرکزی مهم است. بهره‌گیری از این مسیرها زمانی مؤثرتر خواهد بود که هماهنگی و تعامل میان کشورهای این حوزه و افغانستان افزایش یابد.

 که څه هم د افغانستان سوداګرۍ د پاکستان په ټرانزېټې لارو تړلې ده؛ خو په ورته مهال افغانستان د سوداګرۍ په برخه کې د نورو ګاونډیو هېوادونو یا په سیمه کې د نور هغو هېوادونو چې له اسلامي امارت سره نږدې اړیکې لري، په مرسته کولای شي، خپلې اقتصادي او سوداګریزې اړتیاوې پوره کړي،

افغانستان و پاکستان دارای مشترکات تاریخی فراوانی هستند، اما روابط سیاسی و اقتصادی این دو کشور طی هفت دهه‎ی گذشته همواره پرتنش و خالی از اعتماد متقابل بوده است. برخلاف تفاهمنامه‌های دوجانبه و نورم‎های بین‌المللی، پاکستان همواره به بهانه‌های مختلف -به ‌ویژه در فصل صادرات میوه‌های افغانستان-  مرزهای خود را بر روی کالاهای تجارتی و ترانزیتی افغانستان بسته….

افغانستان او پاکستان ډیری مشترکات لري مګر د دواړو هېوادونو ترمنځ سیاسي او اقتصادي اړیکې په تېرو اوو لسیزو کې ترینګلې او د متقابل باور نشتوالی لري. د دوه اړخیزو تړونونو او نړیوالو نورمونو برخلاف، پاکستان تل خپلې پولې د مختلفو بهانو لاندې د افغان سوداګرۍ او ټرانزیټي توکو لپاره تړلي دي،