نوي تحلیلونه

په ایران کې وروستي لاریونونه، چې په پیل کې د اسعارو د بدلون او د ژوند خراب اقتصادی شرایطو په وړاندې د تجارانو لخوا د اقتصادي لاریونونو په توګه پیل شوي وو، په چټکۍ سره د سیاسي طبیعت سره په یوه پراخه غورځنګ بدل شول.

حمله‎ نظامی ایالات متحده‎ امریکا به ونزوئلا و بازداشت غیرقانونی رئیس‌جمهور این کشور، نیکولاس مادورو، و همسرش، از منظر حقوق بین‌الملل، به‌گونه‎ آشکار با احکام بنیادی منشور سازمان ملل متحد در تعارض قرار دارد. این اقدام نقض اصل حاکمیت دولت‌ها، اصل منع توسل به زور، اصل عدم مداخله، و همچنان تخطی از قواعد اساسی حقوق بین‌الملل بشر و حقوق بین‌الملل بشردوستانه محسوب می‌شود. بر اساس چارچوب‌های حقوقی موجود، هیچ استثنای معتبر و قابل استنادی مشاهده نمی‌شود که بتواند این اقدام نظامی را مشروع یا قابل توجیه جلوه دهد.

 پر وینزوېلا د متحده ایالاتو پوځي برید او د دغه هېواد د ولسمشر نیکولاس مادورو او د هغه د مېرمنې غیرقانوني نیونه، د نړیوالو حقوقو له نظره، د ملګرو ملتونو د منشور له بنسټیزو احکامو سره په ښکاره ټکر کې دي. دا اقدام د دولتونو د حاکمیت اصل، د زور د نه کارونې اصل، د نه مداخلې اصل، او همدارنګه د بشري او بشردوستانه نړیوالو حقوقو له اساسي قواعدو سرغړونه ګڼل کېږي. د موجودو حقوقي چوکاټونو له مخې، داسې هېڅ معتبر استثنا نه تر سترګو کېږي چې وکولای شي دا پوځي اقدام مشروع یا توجیه کړي.

پاکستان به نام اسلام تأسیس شد و علماء در این زمینه نقش قابل‌توجهی ایفا کردند. با وجود آنکه پس از تشکیل پاکستان، دین به مرجع اساسی حکومت این کشور تبدیل شد و پاکستان به‌عنوان یک دولت اسلامی یا کشور مسلمانان شکل گرفت و طبعاً با ایجاد یک دولت اسلامی انتظار می‌رفت که قدرت تا حد زیادی در اختیار علماء باشد، زیرا آنان آگاهی کامل از دین داشتند و در آغاز نیز چنین بود

پاکستان د اسلام په نوم رامنځته شوی او په دې برخه کې علماوو ډېر رول اداء کړی دی. سره له دې چې د پاکستان له رامنځته کېدو وروسته دين د پاکستان د حکومت بنسټيزه مرجع وګرځېده او د پاکستان د يو اسلامي دولت او يا د مسلمانانو د هېواد په نوم رامنځته شو او طبعي ده چې د يو اسلامي دولت په رامنځته کېدو سره به د هغې په واک کې تر ډېره ملايان وي ځکه هغوی د دين په اړه پوره پوهه لري او په اوايلو کې همداسې وشول، خو د وخت په تېرېدو سره په حکومتي چارو کې د علماوو رول کم او د ملکي او پوځي حکومت رول زيات شو.

نشست تهران را می‌توان تلاش این کشور برای قرار گرفتن به‌عنوان یکی از مراجع دیپلوماسی برای مسائل و قضایای افغانستان ارزیابی کرد. ایران که از سال‎ها بدین سو در انزوا و فشارهای مهلک غرب قرار دارد از طریق چنین ابتکاری در پی آن است تا ثابت کند که هنوز از توانایی خروج از انزوا برخوردار بوده و بر قضایای منطقه‌ای تأثیر دارد.

د تهران غونډه د ایران لخوا د افغانستان د مسلو او قضیو لپاره د یو ډیپلوماټیک چارواکي په توګه د ځان لپاره د ځای ښودلو هڅه ګڼل کیدی شي. ایران، چې له کلونو راهیسې منزوي او د لویدیځ له مرګوني فشار لاندې دی، د داسې نوښت له لارې هڅه کوي چې ثابته کړي چې لاهم د انزوا څخه د راوتلو وړتیا لري او په سیمه ایزو مسلو اغیزه لري. تمه نه کیده چې په دې غونډه کې اصلي عنصر، چې اسلامي امارت و،

سفر پوتین به هند در حساس‌ترین مرحله‎‎ی دگرگونی‌های استراتژیک جهانی صورت گرفت؛ مرحله‌ای که شامل جنگ اوکراین، تحریم‌های غرب، تغییرات بازار جهانی انرژی، گسترش ناتو و معادله‎‎ی جدید سیاسی اوراسیا است. این سفر فرصت مهمی برای تجدید روابط درازمدت استراتژیک میان هند و روسیه فراهم کرد و نشان داد که هر دو کشور اراده دارند در میان فشارها و بحران‌ها، همکاری دوجانبه، مستقل و متوازن خود را حفظ و تقویت کنند.

هند ته د پوتین سفر د نړیوالو ستراتېژیکو بدلونونو په حساس پړاو کې ترسره شو، چې په کې د اوکراین جګړې، د لوېدیځو بندیزونو، د انرژۍ د نړیوال بازار بدلونونو، د ناټو پراختیا، او د یورېشیا نوې سیاسي معادلې شاملې دي. دغه سفر د هند او روسیې ترمنځ د اوږدمهاله ستراتېژیکو اړیکو د بیا ټینګښت لپاره مهم فرصت رامنځته کړ او څرګنده یې کړه چې دواړه هېوادونه د فشارونو او کړکېچونو په منځ کې د خپلواکو، متوازنو او دوه اړخیزو همکاریو د پاللو او پیاوړتیا اراده لري.

اگرچه تجارت افغانستان به مسیرهای ترانزیتی پاکستان وابسته است؛ اما در عین حال افغانستان می‌تواند با کمک دیگر کشورهای همسایه یا کشورهای منطقه که با امارت اسلامی روابط نزدیک دارند، نیازهای اقتصادی و تجاری خود را برآورده سازد. در این میان، نقش بندر چابهار و مسیر شمال یا آسیای مرکزی مهم است. بهره‌گیری از این مسیرها زمانی مؤثرتر خواهد بود که هماهنگی و تعامل میان کشورهای این حوزه و افغانستان افزایش یابد.