تحلیل هفته

تاجکستان و افغانستان به‌عنوان دو کشور همسایه، دارای پیشینه تاریخی، اشتراکات دینی، قومی، زبانی و فرهنگی که هرگز نمی‌توانند بدون داشتن روابط سیاسی حسنه احساس راحت نسبت به یکدیگر داشته باشند. هرچند که درحال حاضر روابط سیاسی دو کشور قطع می‌باشد اما وجود اشتراکات گسترده میان دو کشور داشتن روابط خوب را به سادگی فراهم می‌کند.

با توجه به موارد فوق به این نتیجه می‌رسیم که اگر حکومت آینده پاکستان توسط تیم انتخاباتی حزب مسلم لیگ به ائتلاف حزب مردم پاکستان تشکیل شود، به نسبت نارضایتی اکثریت مطلق شهروندان پاکستان( که در انتخابات خود را هواداران عمران خان معرفی نمودند. ) از حکومت، تشدید حملات تحریک طالبان پاکستانی و نهایتا رویکرد آزادی خواهانه و استقلال طلبانه ی افغان‌ها سبب خواهد شد که مقامات پاکستانی اتهاماتی را بر حکومت افغانستان وارد کنند و این فضای روابط میان امارت اسلامی و پاکستان را تیره تر خواهد کرد. و این معضل بالای اقتصاد افغانستان از بابت خلق اصطکاکات در مسیر تجارت به آسیایی جنوبی و حتی چین از سوی پاکستان و همچنین ایجاد فشار سیاسی که می‌تواند آینده‌ی ناخوشایندی به امارت اسلامی داشته باشد، تأثیری بزرگی خواهد گذاشت.

د پورتنیو څرګندونو پر بنسټ، موږ دې پایلې ته رسیږو چې که د پاکستان راتلونکی حکومت د پاکستان د خلکو د ګوند او د مسلم لیګ ګوند د ټاکنیز ټیم د ایتلاف لخوا جوړ شي. د عامه وګړو د رضایت خلاف (چې ځانونه یې په ټاکنو کې د عمران خان د پلویانو په توګه معرفی کول) له حکومت څخه، د پاکستاني طالبانو د بریدونو شدت او په پای کې د افغانانو د ازادۍ او خپلواکۍ غوښتونکو چلند به د دې لامل شي چې پاکستاني چارواکي پر افغانان حکومت تور پورې کړي. او دا به د اسلامي امارت او پاکستان تر منځ اړیکې خړې پړې کړي.  او دغه ستونزه به د افغانستان پر اقتصاد  چې له پاکستان څخه جنوبي اسیا او حتی چین ته د سوداګرۍ په لاره کې د لانجې د رامنځته کېدو او همدارنګه د سیاسي فشارونو د رامنځته کېدو له امله چې د اسلامي امارت لپاره ناخوښ راتلونکی وی، ډېره اغېزه  ولري.

چين او افغانستان د دوو ګاونډيو هېوادونو په توګه د ښو سياسي اړيکو تاريخ لري. که څه هم په تېرو وختونو کې د افغانستان سياسي بدلونونو او د افغانستان دوه ځلي اشغال (د شوروي اتحاد او امريکا متحده ايالاتو) د ښو سياسي اړيکو په سيوري کې د دواړو ګاونډيو هېوادونو ترمنځ د اقتصادي اړيکو د پراختيا امکان له منځه وړی و، خو په افغانستان کې د اسلامي امارت بیا واک ته له رسیدلو وروسته او د دواړو لورو تر منځ د ښو اړیکو شتون، سیاسي متقابل عمل، د اسلامي امارت په بهرني سیاست کې اقتصاد محوره تګلاره او یو بل ته د دواړو خواوو اقتصادي کشش، د دواړو هیوادونو ترمنځ اقتصادي اړیکې د ملاحظې وړ او وده کونکي حالت کې دي. په ټولیز ډول ویلای شو، هغه فرصتونه چې په افغانستان کې رامنځ ته شوي دي او هغه متقابل ظرفیتونه چې افغانستان او چین په اقتصادي لحاظ د یو بل لپاره لري، په راتلونکي کې د دواړو هېوادونو د اقتصادي اړیکو د پراختیا او ودې لپاره زمینه برابره کړې ده.

چین و افغانستان به‌عنوان دو کشور همسایه سابقه مراودات سیاسی خوبی در کارنامه خود دارند. با اینکه تحولات سیاسی و دوبار اشغال افغانستان (توسط شوروی و ایالات متحده امریکا) در گذشته امکان گسترش روابط اقتصادی میان دو کشور همسایه را در سایه مناسبات سیاسی خوب از میان برده بود، اما پس از بازگشت امارت اسلامی به قدرت در افغانستان و وجود حسن‌روابط متقابل سیاسی میان دو طرف، اتخاذ رویکرد اقتصادمحور در سیاست خارجی امارت اسلامی و جذابیت‌های اقتصادی دو طرف نسبت به یکدیگر، روابط اقتصادی میان دو کشور نیز در وضعیت قابل قبول و رو به رشدی قرار گرفته است. به‌صورت کلی‌ ‌می توان گفت که فرصت‌های به‌وجود آمده در افغانستان و ظرفیت‌های متقابلی که افغانستان و چین به لحاظ اقتصادی برای یکدیگر دارند، امکان و فضای رشد و گسترش روابط اقتصادی را در آینده فراوری هر دو کشور گشوده است.