اوونۍ تحليل

در جمع‌بندی این تحلیل مهم‌ترین نکته‌ای که باید روی آن تأکید کرد، شکاف میان آنچه ایالات متحده امریکا و رژیم صهیونیستی از نظام ایران تصور می‌کردند و آنچه در عمل با آن مواجه شدند است. آنها گمان می‌کردند.

د دې تحلیل په لنډیز کې، تر ټولو مهم ټکی چې باید ټینګار یې وشي د هغه څه ترمنځ واټن دی چې امریکا او صهیونیسټ رژیم د ایراني نظام په اړه تصور کاوه او هغه څه چې دوي یې په حقیقت کې ورسره مخ وو.

کشورهای خلیج فارس در جنگ میان ایالات متحده امریکا-رژیم صهیونیستی و ایران در موقعیتی پیچیده و چندلایه قرار دارند که انتخاب‌های استراتژیک آنها می‌تواند مسیر تحولات منطقه را به‌طور جدی تغییر دهد. سناریوی ادامه موضع دفاعی، اگرچه کم‌هزینه‌تر است و امکان بازسازی سریع‌تر را فراهم می‌کند، اما به معنای استمرار نااطمینانی و فشارهای اقتصادی خواهد بود. در مقابل، سناریوی مشارکت محدود در حمله می‌تواند برای این کشورها تضمین‌های امنیتی و فناوری‌های دفاعی پیشرفته به همراه داشته باشد،

د فارس خلیج هېوادونه د امریکا، صهیونیستي رژیم او ایران ترمنځ په جګړه کې په یوه پیچلي او څو اړخیز حالت کې دي او د دوي ستراتیژیک انتخابونه کولی شي د سیمه ییزو پرمختګونو لاره په جدي توګه بدله کړي. د دفاعي دریځ د دوام سناریو که څه هم لږ لګښت لري او د ګړندۍ بیارغونې لپاره اجازه ورکوي، د دوامداره ناڅرګندتیا او اقتصادي فشارونو معنی به ولري. برعکس په برید کې د محدود ګډون سناریو کولی شي دې هېوادونو ته د امنیت تضمینونه او پرمختللي دفاعي ټیکنالوژي چمتو کړي، مګر دا د ایران د غچ اخیستونکو بریدونو خطر زیاتوي او د دې هېوادونو نړیوال انځور باندې منفي اغېزې کوي.

د امریکا او صهیونیسټ رژیم لخوا د ایران سره جګړه، چې اوس مهال د بې پایلې خبرو اترو او یوه نازک اوربند کې قرار لري، د لوبې  د اختلاف او د صفر ګټې پایله ده. متحده ایالات او د ایران صهیونیسټ رژیم د یو خنثی ایران په لټه کې دي، پدې معنی چې د اټومي ټیکنالوژۍ پرته وی، د قوي اوږد واټن وسلو څخه بې برخې وي او په منځني ختیځ کې د هیڅ ځواک ونلري، پداسې حال کې چې ایران ته د دې مسایلو قبلول  به د هغوی د اټومي، نظامي او سیاسي ټیکنالوژۍ د لمنځته وړلو او ویجاړۍ په معنی دی.

جنگ ایران–ایالات متحده و رژیم صهیونیستی برای افغانستان تنها یک منازعه خارجی نیست، بلکه دارای پیامدهای عمیق و چندبعدی سیاسی، امنیتی و اقتصادی است. این تحلیل نشان می‌دهد که افغانستان به‌دلیل موقعیت جغرافیایی خود، همچنان فشارهای مستقیم و غیرمستقیم ناشی از رقابت قدرت‌های منطقه‌ای را متحمل می‌شود.

از منظر سیاسی و امنیتی، تضعیف یا تغییر احتمالی در ایران به‌معنای از دست رفتن یکی از مهم‌ترین شرکای منطقه‌ی امارت اسلامی است که می‌تواند چالش‌های تازه‌ی را در حوزه سیاست خارجی، مدیریت مرزها و روابط منطقه‌ی ایجاد کند. همچنان، بی‌ثباتی در ایران می‌تواند ناامنی در مرزها را افزایش داده و افغانستان را بیش از پیش در معرض تبدیل شدن به پناهگاه گروه‌های مسلح یا تندرو قرار دهد.

د ایران–متحده ایالاتو او اسراییلو جګړه د افغانستان لپاره یوازې یوه بهرنۍ شخړه نه ده، بلکې څو اړخیزې ژورې سیاسي، امنیتي او اقتصادي اغېزې لري. دا تحلیل ښيي چې افغانستان د خپل جغرافیایي موقعیت له امله بیا هم د سیمې د قدرتونو د ټکر مستقیم او غیرمستقیم فشارونه زغمي.

له سیاسي او امنیتي پلوه، د ایران کمزوري کېدل یا احتمالي بدلون د اسلامي امارت لپاره د یو مهم سیمه‌ییز شریک له لاسه ورکولو معنی لري، چې دا به د بهرني سیاست، سرحدي مدیریت او سیمه‌ییزو اړیکو په برخه کې نوې ننګونې رامنځته کړي. همدارنګه، د ایران بې‌ثباتي کولای شي د سرحدونو ناامني زیاته کړي او افغانستان د احتمالي نوو وسله‌والو یا سختدریځو ډلو د پناه ځای په توګه لا ډېر تر فشار لاندې راولي.

د متحده ايالات سره د خبرو اترو میز ته د ایران بېرته راتګ د تاکتیکونو د بدلون له امله نه دی، بلکې د ایران د لویو محاسبو د سقوط له امله دی چې د مهارولو پر بنسټ ولاړ دي، کوم چې د پراکسي ډلو د کمزوري کولو، د پوځي ځواک تحلیل، نړیواله انزوا، او د ملت-دولت ژور ویش له لارې، د سیسټم هاخوا د مقابلې د دوام لګښت زیات کړی دی.

د ټرمپ د سولې بورډ په ظاهر کې د غزې جګړې د ختمولو او نړیوالو شخړو د حل لپاره جوړ شوی، خو د منشور مواد ښيي چې دا یو بېطرفه نړیوال سازمان نه دی، بلکې تر ډېره د ټرمپ تر شخصي کنټرول لاندې جوړښت دی. ځکه مهم واکونه لکه د غړو دعوت، د پرېکړو ویټو، د منشور تعدیل، د اجرائیوي بورډ ټاکنه او حتی د بورډ منحل کول ټول د رئیس (ټرمپ) په لاس کې دي.

 د ایکو اقتصادي سازمان د سیمه ییزې همغږي د پیاوړتیا، ازادۍ سوداګرۍ، سیمه ییز اقتصادي پرمختګ او د علمي ـ فرهنګي تبادلو لپاره رامنځته شوی دی، په پاکستان کې د دې سازمان د غونډې داېرېدل او له افغانستان پرته د نورو غړو هېوادونو ګډون د دې څرګندونه کوي چې د دې سازمان غړو هېوادونو لپاره پاکستان یو اقتصادي شریک ګڼل کېږي او په سیمه کې د پام وړ باور لري.