CSRS | مرکز مطالعات استراتیژيک و منطقوی | د ستراتېژیکو او سیمه ییزو څېړنو مرکز
مرکز مطالعات استراتیژيک و منطقوی دستراتېژیکو او سیمه ییزو څېړنو مرکز
د دې تحلیل په لنډیز کې، تر ټولو مهم ټکی چې باید ټینګار یې وشي د هغه څه ترمنځ واټن دی چې امریکا او صهیونیسټ رژیم د ایراني نظام په اړه تصور کاوه او هغه څه چې دوي یې په حقیقت کې ورسره مخ وو.
اگرچه تجارت افغانستان به مسیرهای ترانزیتی پاکستان وابسته است؛ اما در عین حال افغانستان میتواند با کمک دیگر کشورهای همسایه یا کشورهای منطقه که با امارت اسلامی روابط نزدیک دارند، نیازهای اقتصادی و تجاری خود را برآورده سازد. در این میان، نقش بندر چابهار و مسیر شمال یا آسیای مرکزی مهم است. بهرهگیری از این مسیرها زمانی مؤثرتر خواهد بود که هماهنگی و تعامل میان کشورهای این حوزه و افغانستان افزایش یابد.
که څه هم د افغانستان سوداګرۍ د پاکستان په ټرانزېټې لارو تړلې ده؛ خو په ورته مهال افغانستان د سوداګرۍ په برخه کې د نورو ګاونډیو هېوادونو یا په سیمه کې د نور هغو هېوادونو چې له اسلامي امارت سره نږدې اړیکې لري، په مرسته کولای شي، خپلې اقتصادي او سوداګریزې اړتیاوې پوره کړي،
روابط افغانستان و پاکستان در طول تاریخ سرشار از فراز و فرود بوده است. پاکستان در نخستین دورهی حاکمیت امارت اسلامی با این نظام روابط نزدیک داشت و آن را به رسمیت شناخته بود، و پس از بازگشت دوباره امارت اسلامی به قدرت نیز چنین تصور میشد که روابط میان دو کشور نزدیک و نیکو خواهد بود؛ اما به دلیل مسئلهی تحریک طالبان پاکستان (TTP)، موضوع پناهجویان، و منازعات پیرامون خطفرضی دیورند، این روابط تیره شد.
اخراج اجباری مهاجرین افغان توسط ایران نقض آشکار حقوق بینالملل است، بهویژه کنوانسیون ۱۹۵۱ درباره مهاجرین. دلایل اصلی این اخراج اجباری، نگرانیهای امنیتی در ایران، وخامت وضعیت اقتصادی در این کشور، پنهانکردن ناکامی اطلاعاتی و جذب رضایت و حمایت مردم بوده است،
در نهایت، اگرچه جنگ مستقیم بین رژیم صهیونیستی و ترکیه در حال حاضر یک واقعیت کامل نیست، اما با توجه به فشارهای سیاسی، نظامی و ایدئولوژیک موجود، ممکن است وضعیت به سمت تنش پیش برود.
په پایله کې، د صهيونيستي رژيم او ترکیې تر منځ مستقیمه جګړه، که څه هم اوسمهال یو بشپړ واقعیت نه دی، خو د موجوده سیاسي، نظامي او ایدیولوژیکو فشارونو له مخې، امکان لري چې حالت تشنج ته ولاړ شي.
ترامپ در ماه می 2018 وقتی از برجام خارج شد، بحث مذاکره مجدد را مطرح ساخت، و از جمهوری اسلامی ایران خواست که وارد معاملهای جدید با واشنگتن گردد. از همان زمان، ترامپ تهدید کرده است که اگر ایران به معامله جدید تن ندهد، از گزینه نظامی علیه جمهوری اسلامی استفاده خواهد کرد. ترامپ در سال 2019 تمام آمادهگیهای حمله بر ایران را تدارک دید، اما از آن صرفنظر کرد.
امریکا متحده ايالاتو وکولای شول چې د مونرو دوکتورينو په نوم د انزوا کولو ستراتیژۍ په غوره کولو سره ځان له نړیوالو شخړو څخه لرې کړي. که څه هم ټرمپ په ښکاره ډول د انزويي بهرنۍ پاليسي غوره کولو یادونه نه ده کړې، خو د هغه د کړنو او پالیسیو د محتوا له نظره، داسې ښکاري چې هغه ممکن د مونرو په څیر د انزوا کولو پالیسي غوره کړې وي. ځینې شواهد د دې فرضیې ملاتړ کوي، دوهمه فرضیه، چې ډېره عملي برېښي هغه دا ده چې، امریکا هغه وخت یو زبرځواک شو کله چې یې نړیوالتوب چلند غوره کړ.
در مجموع، سیاستهای ترامپ نسبت بهافغانستان نه تنها اورا در اهداف خویش ناموفق میسازد، بلکه بحرانهای انسانی، اقتصادی و سیاسی را در جامعه افغانی عمیق تر خواهد کرد. رویکرد دوگانه ترامپ، که از یکسو بهدنبال عدم حضور نظامی امریکا و از سوی دیگر فشار بر امارت اسلامی و سیاسی کردن کمکهای بشری به افغانستان ، هرگز نخواهد توانست بهبحران افغانستان راه حلی مناسب پیدا کند. زیرا آینده وضعیت افغانستان وابسته بهتحولات داخلی و نقش سایر قدرتهای جهانی باقی خواهد ماند. نظر بهموقعیت خاص استراتژیکی این کشور، اقدامات هیچ یک از قدرتهای جهانی بهتنهایی در این کشور کارساز نخواهد بود.
